नवीन लेखन...

शैक्षणिक

द्रव स्वरूपातील एकमेव धातू : पारद (पारा)

आपल्याकडे एखादी व्यक्ती रागावली तर तिचा पारा खूप चढला आहे असे म्हणतात. खरे म्हणजे पारा हा एकमेव धातू आहे जो द्रवरूपात आढळतो.
पारा (Mercury, रासायनिक संज्ञा: Hg, अणुक्रमांक: ८०) हे एक नैसर्गिक मूलद्रव्य आहे. सामान्य किंवा खोलीच्या तापमानाला द्रव अवस्थेत असणारा हा एकमेव धातू आहे. हा चंदेरी व चमकदार रंगाचा, पाण्यापेक्षा १३.६ पट जड असणारा अत्यंत विषारी धातू आहे. याविषयीची अधिक माहिती खालीलप्रमाणे आहे: पाऱ्याचे लॅटिन नाव “हाईड्राजिरअम” असे आहे. (Hg) […]

गुरुजी सांगा कोणाचे?

प्रश्न पडण्याचे कारण की शिक्षकांना अशैक्षणिक कामे इतकी आहेत की गुरुजी आयोगाचे, कां शाळेचे, कां विद्यार्थ्यांचे, कां सरकारचें, का संस्था चालकांचे ? शिक्षकांची भूमिका करणं व शिक्षकांची भूमिका जगणं वेगळं यात फारकत झाल्यामुळें गुरुजी कोणाचे? हा संभ्रम आहे. क्लासमध्ये काही मुलांना जवळ करण्याचा नादात गेस पेपर सांगणारे गुरुजी लोकप्रिय तर त्यामुळे काही असंख्य मुलांच्या गुणवत्ते वर परिणाम झाल्यामुळे काही गुरुजी नकोसे झाले आहेत. मुलींशी गैरवर्तन करणारे अनेक गुरुजी मुलींना आवडत नाहीत. […]

प्लॅटिनम – एक राजस धातु

सोन्यापेक्षा महाग असणारा पण अलंकारांसाठी अनेकांना आकर्षित करणारा धातू म्हणजे प्लॅटिनम. प्लॅटिनम हा चांदीसारखा पांढरा, अत्यंत दुर्मिळ आणि मौल्यवान धातू आहे. हा सोन्यापेक्षाही अधिक दुर्मीळ आहे असे मानले जाते.
पृथ्वीच्या पोटात अगदी कमी प्रमाणात सापडणारा हा धातू आहे. त्याच्या स्वत:च्या खनिजामधे तसेच निकेल व तांबं असणाऱ्या खनिजामधे हा धातू मिळतो. याचं ८ टक्के उत्पादन दक्षिण आफ्रिकेत होतं. उत्पादन कमी असल्यानं तो महाग असतो. […]

लिथियम एक बहुचर्चित धातू

सन १८१७ साली स्वीडिश रशायनशास्त्रज्ञ आर्फेडसन यांनी लिथियमचा शोध लावला. त्यावेळी त्यांना कल्पनाही नसेल की जवळ जवळ दोनशे वर्षानंतर ह्याच्या मुळे जगात क्रांती घडेल. लिथियम धातूत संशोधन होऊन आज लिथियम शिवाय जागतिक दळण वळणात प्रचंड बदल झाला तो त्याचा उपयोग वापरात येणाऱ्या बॅटरी मद्धे असणाऱ्या लिथियम मुळे. आता परिस्थिती अशी आहे कि लिथियम बॅटरी शिवाय पण हालत नाही. या धातूचा वापर भ्रमणभाष, भ्रमणसंगणक, विद्युत् वाहने यांची बॅटरी, तसेच पुनर्भरणीय (रिचार्जेबल) बॅटरी तसेच संदेश परिवहनात त्याच्यामुळे प्रचंड वेळ वाचत आहे. […]

चमकदार चांदी

चांदी (Silver) हे अत्यंत मौल्यवान, चमकदार पांढरे आणि मऊ रासायनिक मूलद्रव्य आहे (अणुक्रमांक ४७). सोन्यापाठोपाठ चांदीचा वापर दागिन्यांसाठी, भांड्यांसाठी, गुंतवणुकीचे माध्यम म्हणून आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. चांदी हा एक चमकदार मौल्यवान धातू आहे. लॅटिनभाषेत “चमकदार” किंवा “पांढरा” ह्या शब्दाला आर्जेन्टम असे म्हणतात. […]

डेंग्यू: ताप उतरला म्हणजे धोका टळला असे नाही!

ताप उतरला म्हणजे रुग्ण बरा झाला” असा अनेकांचा समज असतो. प्रत्यक्षात ताप उतरल्यावरची पुढील २४–४८ तासांची वेळ सर्वाधिक धोकादायक असू शकते. याच काळात रक्तवाहिन्यांमधून द्रव बाहेर जाऊन रक्तदाब कमी होणे (शॉक), रक्तस्राव किंवा इतर गंभीर गुंतागुंत होऊ शकते. […]

४ जुलै – इतिहासात घडलेल्या महत्त्वाच्या घटना

४ जुलै  ही तारीख विशेषत अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनामुळे जगभर प्रसिद्ध असली, तरी विज्ञान, साहित्य, युद्ध, राजकारण आणि भारताच्या स्वातंत्र्याच्या इतिहासाशी संबंधित अनेक महत्त्वाच्या घटना देखील ४ जुलै रोजी घडल्या आहेत. […]

पाकिस्तानमधील काही उल्लेखनीय नाम परिवर्तन

पाकिस्तानच्या राजकारणात एक अत्यंत असामान्य गोष्ट असलेल्या ह्या नामकरणाचे नक्की काय कारण असेल ??? – धुरंधर चित्रपटाने पाकिस्तानचे नेतृत्व आतून खूप हादरून गेले असेल व जगापुढे आपली प्रतिमा सुधारण्याचा प्रयत्न करत असेल ? […]

श्रीविष्णुसहस्त्रनाम स्तोत्र आणि बारा राशी

माझ्या श्रीविष्णुसहस्त्रनाम स्तोत्र या मराठीसृष्टी वर १५ मे,२०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या लेखानंतर माझ्या एका वाचकाने त्याच्या संग्रहामद्धे असणारा हा लेख पाठवला आहे. लेखक माहित नाही. परंतु माहिती अतिशय सुंदर आहे म्हणून योग्य संपादन करून पुन्हा प्रसारित करत आहे.आपल्या जन्मराशीवरून व चरणावरून विष्णुसहस्त्रनामातील कोणते स्तोत्र पठण करायचे याचीही माहिती आहे. अतिशय अमूल्य माहिती आहे. […]

1 2 3 168
error: या साईटवरील लेख कॉपी-पेस्ट करता येत नाहीत..