नवीन लेखन...

दशश्लोकीस्तुती – ९

यस्यासन्धरणीजलाग्निपवनव्योमार्कचन्द्रादयो विख्यातास्तनवोऽष्टधा परिणता नान्यत्ततो वर्तते ।
ओंकारार्थविवेचनी श्रुतिरियं चाचष्ट तुर्यं शिवं तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां साम्बे परब्रह्मणि ॥ ९॥

भगवान श्रीशंकरांच्या अष्टतनुधारी तथा सर्वश्रेष्ठ, तुरीय स्वरूपाचे वर्णन करताना या श्लोकात आचार्य श्री म्हणतात,
यस्यासन्धरणीजलाग्निपवनव्योमार्कचन्द्रादयो विख्यातास्तनवोऽष्टधा परिणता – धरणी म्हणजे पृथ्वी, जल, अग्नी, पवन म्हणजे वायू, व्योम म्हणजे आकाश, सूर्य आणि चंद्र, या सात गोष्टींसह या सगळ्यांचा आनंद घेणारा जीवात्मा, ही भगवान शंकरांची आठ रुपे आहेत. या आठही स्वरूपात भगवान शंकराच प्रगट झालेले आहेत. त्यामुळे त्यांना अष्ट तनूघारी असे म्हणतात.
शास्त्रात भगवान शंकरांच्या आत्मानंदमग्न नटराज स्वरूपाचे जसे वर्णन केलेले आहे तसेच त्यांच्या विश्वव्यापक अष्टतनुधारी स्वरूपाचेही वर्णन केले आहे.
महाकवी कालिदासांनी याच स्वरूपाला नांदीत वंदन केले आहे.
नान्यत्ततो वर्तते – त्यांच्यापेक्षा भिन्न अन्य काहीही नाही. सर्वत्र तेच व्याप्त आहेत. ओंकारार्थविवेचनी श्रुतिरियं चाचष्ट तुर्यं शिवं – ओंकाराच्या अर्थाचे निरूपण करणारी श्रुती तुरीय अर्थात सर्वश्रेष्ठ शिव स्वरूपात ज्यांचे वर्णन करते, अर्थात उपनिषदे ज्यांच्यापेक्षा श्रेष्ठ काही नाही असे स्पष्ट शब्दात सांगते.
तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां साम्बे परब्रह्मणि – त्या परब्रह्मस्वरूप भगवान शंकरांच्या चरणकमलाशी माझे मन सुखाने नांदत राहो.

— प्रा. स्वानंद गजानन पुंड

प्रा. स्वानंद गजानन पुंड
About प्रा. स्वानंद गजानन पुंड 401 Articles
लोकमान्य टिळक महाविद्यालय वणी म्हणजे येथे संस्कृत विभाग प्रमुख रूपात कार्यरत. २१ ग्रंथात्मक श्रीगणेशोपासना ग्रंथमालेची लिम्का बुक ऑफ रिकार्ड मध्ये विक्रम रूपात नोंद. श्रीमुद्गलपुराण कथारूप आणि विश्लेषण ही ९ खंड १७०० वर पृष्ठांची ग्रंथमालिका. विविध धार्मिक ,शैक्षणिक, सामाजिक संस्थांमधून २१०० वर प्रवचन, व्याख्याने

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


महासिटीज…..ओळख महाराष्ट्राची

रायगडमधली कलिंगडं

महाराष्ट्रात आणि विशेषतः कोकणामध्ये भात पिकाच्या कापणीनंतर जेथे हमखास पाण्याची ...

मलंगगड

ठाणे जिल्ह्यात कल्याण पासून 16 किलोमीटर अंतरावर असणारा श्री मलंग ...

टिटवाळ्याचा महागणपती

मुंबईतील सिद्धिविनायक अप्पा महाराष्ट्रातील अष्टविनायकांप्रमाणेच ठाणे जिल्ह्यातील येथील महागणपती ची ...

येऊर

मुंबई-ठाण्यासारख्या मोठ्या शहरालगत बोरीवली सेम एवढे मोठे जंगल हे जगातील ...

Loading…

error: या साईटवरील लेख कॉपी-पेस्ट करता येत नाहीत..