बायको आणि मैत्रीण

दोन घट्ट वेण्या घालून सोबत शाळेत येणारी शेजारची ‘निमी ‘ , अचानक एके दिवशी सुंदर पौनी टेल करून येते . ‘ये तुम्ही पोर पोर तिकडं पलीकडं खेळा ‘ म्हणणारी ,हल्ली स्वतःच दूर जाऊन खेळते . फडतूस विनोदाला घोड्या सारखं खिंकाळून हसणारी ,मंद गालातल्या गालात हसते . काल पर्यंत ‘ये मला सायकल शिकव ना ‘ म्हणणारी ‘चल निमे आपण सायकल खेळू ,मी  शिकवतो तुला ‘ म्हणलं तरी ‘ नको आई रागावते अन मला काम पण आहे . ‘म्हणून येण्याचे टाळते . शाळा सुटल्यावर गरगर दप्तर फिरवून पाठीवर घेत धूम घरा कडे पळणारी ‘निमी ‘ आता मात्र छातीशी वह्या पुस्तकांचा गठ्ठा धरून ह्ळुहुळू डौलदार पावले टाकत चालते . काहीतरी तिच्यात बदलेले असत . पण काय ते लक्षात येत नाही . पहिली पासून आपल्या सोबत रोज शाळेत येणारी , रोज दिसणारी ,भांडणारी , रागावणारी ,रुसणारी , चिडणारी ,चिडवणारी , हीच का ती ‘निमी ‘? ती बदललीय ? कि आपण बदलोय ? का दोघे हि बदललोय ?काही काळाने याची उत्तरे दोघांनाही मिळतात . निसर्गाचा रोल हळुवार उलगडत असतो . नव्याने तिची ओळख होत असते . तिची जवळीक हवीहवीशी वाटते . दोन दिवस ‘ती ‘ नाही दिसलीतर अनामिक हुरहूर लागते , बेचैनी वाढते , आतून पोकळ वाटायला लागत , कधी एकदा तिला पाहतो असे होते . हल्ली तिच्याशी वाद आणि संवाद हि सपंण्याच्या मार्गावर असतो . नजरेची भाषा विकसित झालेली असते . न बोलता एकमेकांना सार काही कळत असत ! हि अवस्था असते’ मैत्रिणीची ‘ ‘प्रियसी’  होण्याची ! काही मायनर डिटेल्स सोडले तर बहुतेकांची हीच स्टोरी असते . 

हि ‘प्रियसी ‘ फेज शिक्षण -नौकरी पर्यंत चालू रहाते . सोबत सिनेमा , हॉटेलिंग , बागभ्रमंती , भन्नाट बाईक  रायडींग , चॅटींग , गप्पा , ‘गिफ्ट्स ‘ ….. बरच काही ! मग विषय निघतो लग्नाचा . 
‘ आई विचारत होती आपलं ‘हे ‘ किती दिवस चालणाऱय ? लग्नाचं विचार म्हणाली . ‘
‘ निमे ,करू ग लग्न . काय घाई आहे ? मला जरा घरी विषय तर काढू दे . तुझ्या घरची सम्मती दिसतेय . पण आमच्या कडे जरा अवघडच आहे . बाबांचा तसा काही प्रॉब्लेम नाही . ते काही आईच्या शब्दा बाहेर नाहीत . (आजकालची पिढी ‘बाप’ला गृहीत धरतेय, आईचे संस्कार दुसरे काय ?). पण आमची आई म्हणजे ना एकदम ‘महा माया -जगदंबा ‘ आहे ! तिला ‘पटवावे ‘ लागेल !’
यात शंका घेण्यासारखं काही नाही . काल पर्यंत ‘बबड्याला ‘ आवडतात म्हणून बेसनाचे लाडू करणारी ,(सिनेमातली असलीतरी -गाजर का हलवा नायतर मुली के पराठे  करणारी ), थोडं अंग तापलं तर रात्र रात्र जागणारी , खेळताना थोडं खरचटलं कि ‘ नीट बघून न खेळायला काय झालं ? रोज मेल ते कोपर ,गुडघे फोडून घेणं !’ तोंडाने शिव्या देत हाताने जखमेवर  हळद भरणारी , परीक्षेच्या वेळेस रात्री – बेरात्री चहा करून देणारी , न सांगता तहानभूक सांभाळणारी आई -बबड्या निमीशी लग्न करायचं म्हटलंकी एकदम बदलते ! डायरेक्ट पाकिस्तान होते !
‘खबरदार ,त्या नकट्या ,निमीच्या नादी लागशील तर ?’ रुद्रावतार 
‘ आग ,ती फार चांगली मुलगी  आहे . मला ती खूप खूप आवडते . अन तू पण मागे तिच्या आईला ‘तुमची निमा गोड दिसतीय हो ‘ म्हणाली होतीस ना ?’
‘मेल्या, ते मागे  आत्ता नाही ! तू जर तिच्याशी लग्न करशील तर ,—————————
–तंगड तोंडींन 
–घराबाहेर काढीन 
–कायमच घर सोडून जाईन 
–विहिरीत /रेल्वे खाली उडी मारून जीव देईन 
–मेरा मरा हुवा मुह देखोगे –(सिनेमातली )—
–खानदान कि इज्जत मिट्टी मे —-(फारच जुन्या सिनेमातली ) महा रुद्रावतार !
या पैकी एक ,किंवा अनेक ,किंवा सगळ्या धमक्या देते . 
लेकराच्या आनंदात आनंद मानणारी माउली लेकराच्या प्रेमविवाहाला का विरोध करते कोणास ठाऊक? 

या स्थितीत दोन फाटे फुटतात . एक पोट्याच्या हट्टा पुढे हतबल होऊन लग्नास परवानगी देणे . (या कॅट्यगिरीत  आम्ही म्हणजे  आमच्या सौ . येतात . ) किंवा खंबीर पणे विरोध कायम ठेऊन ,इमोशनल ब्लॅकमेल करून ,त्यांच्या प्रेमात खोडा घालणे व आपल्याला हवी तशी चार चौघीत उठून दिसणारी (टांगळी ), नाकी-डोळी (चष्मा सोडून )नीटस ,देव धर्म पाळणारी ( महालक्षीम्याच्या सोवळ्यातलत्या स्वयंपाकाची सोय ), वडील धाऱ्यांचा (म्हणजे फक्त सासूचा )मान ठेवणारी ,काळी सावळी ( डोमकाळी )
‘सून ‘ पाहून पोराला बायको म्हणून देणे . (या कॅटॅगिरीत अस्मादिकांच्या मातोश्री येतात .येथे मला जरा सांगायचे आहे . खरे तर मला आईच्या विरोधात जाऊन लग्न करायचे नव्हते . तिच्या नाराजीवर मला माझा प्रेमाचा ताजमहाल उभारायचा नव्हता . शिक्षकांपेक्षा सिनेमांचेच आमच्यावर  संस्कार ज्यास्त ! हा हि त्यातलाच एक ! ‘ तुम अगर मेरी नही हो सक्ती ,त त तो  किस और की भी नही !’ असे म्हणत प्रियसीला ओरबाडणे ,मारणे -दोन्ही अर्थानी – थोबाडावर ऍसिड फेकणे असले संस्कार आमच्या सिनेमांनी केले नाहीत .! आपल्या सुखा पेक्षा इतरांच्या सो कॉलेड दुःखाचीच आम्हाला ज्यास्त काळजी ! जरा ज्यास्तच विषयांतर झालेले असो .)

 आईची निवड योग्य निघते . ‘सून ‘ म्हणून ‘ती ‘ आईच्या सर्व अपेक्षा पूर्ण करते . कधी दुरोत्तर नाही , भांडण नाही (अर्थात आईशी ), ‘ काही दिवस चंदू भावजी कडे जाऊन या ,तेव्हडाच तुम्हाला (आणि आम्हाला पण ) बदल होईल , त्यांना पण तुमची सेवा करण्याची संधी मिळेल !’ असलं कुचकाड सजेशन नाही , जेवण खाण ,औषध पाणी , सण वार , सोवळं ओवळं ,पुरण वरण ,सवाष्ण ब्राम्हण , सब कुछ एकदम जिथल्या तिथं !

‘आई ‘ म्हणून तर ती अमीर खान पेक्षा परफेक्शनिस्ट ! मुलांच्या शाळा ,अभ्यास , परीक्षा ,क्लास , सगळं सांभाळत असते . ( मुलांबरोबर माझ्या आईला हिने  दुधाचा कप देताना ,आईच्या डोळ्यात एकदा मी पाणी पाहिलं होत ! खोटं कशाला बोलू!). 

आणि ‘ बायको ‘ म्हणून विचारलं तर ? लाखात एक ! अशी बायको होणे नाही ! देवांनी असले ‘मॉडेल ‘ बहुदा बंद केल्याचा संशय याव इतकी ‘ती ‘ युनिक असते ! ‘बायको ‘ मग ती कोणत्याही चॅनलची असो -मैत्रीण कम प्रियसी ,वा  डायरेक्ट -अंतरपाट धरल्यावर ती जशी विरुद्ध बाजूला असते , तशी अंतरपाट जाऊन लग्न लागले तरी, ती आपला स्टॅन्ड सोडत नाही ! आयुष्य भर नवऱ्याच्या  विरोधातच ! काहीही कारण असो वा  काहीही कारण नसो ! नवरा समजा रोज गुळगुळीत दाढी करणार असेलतर ‘ ‘काय मेल ,चिकणी दाढी घोटता ! जरा विजू भावजी कडे पहा ! बारीक दाढी ठेवत जा , जरा तरी मॅनली दिसलं !’ आपण नवऱ्याच्या पुरुषत्वाचे लक्तर काढतोय हे त्या ‘भार्ये’ला काळात हि नाही . जर नवरा जीन -टी शर्ट घालत असेल तर ‘ काय मेले कळकट कपडे घालता , पोलक्या सारख्या टी  शर्टातुन टच टच ढेरी दिसतीय , तसेच घालून फिरता ! तुमच्या पेक्षा तो बाबू धोबीतरी बरा रहातो ! इतके कसे हो बावळट !’
‘चल आज बाहेर जेवायला जाऊ ‘ म्हणलं कि हिचे उत्तर तयार ‘ काही नको . सकाळच्या पोळ्या उरल्यात,
वाया जातीत ! ‘ इतपत ठीक पण त्याला जोडून ‘पैसा  काय झाडाला लागलाय , रोज रोज हॉटेलबाजी करायला ? पैल्यापासून उधळा स्वभाव .!’ हि अनावश्यक पुस्ती येतेच . बरे घरीच जेऊ म्हणलंतर ‘ काही हौस नाही ,मौज नाही ! एखाद दिवस डोसा खावा म्हन्लतर यांच्या पोटात पाय शिरतात ! माझंच मेलीच नशीब फुटकं ! ‘ ( या टप्प्यावर अश्रू पात सम्भवतो ). मला वाटते हि उदाहरणे सॅम्पल साठी पुरेशी आहेत .

आयुष्याच्या प्रत्येक टप्प्यावर तिच्याशी नातं बदलत असत . लग्ना नंतर ती बायको होते . पहिल्या मुलानंतर आई होते . हे मातृत्व खूप विशाल असत . ते सहसा आटत नाही . (आता विषय निघाला म्हणून आणि तुम्ही आपले आहेत म्हणून सांगतो , कोठे बोलू नका . आमच्या लग्नाला छातीस वर्षे झालीत ,आता आमचं नातं विचारलं तर ती माझी ‘आई ‘ अन मी तिचा ‘बाप ‘ असं काहीस आहे . !). बरेचदा ती ‘बाप ‘पण होते . ! ‘दादा गिरी ‘ नेहमीचीच !, नवऱ्याला कोणी नाव ठेवलं कि हि बया जाम आक्रमक होते . (त्याला नावे ठेवण्याची मोनापली फक्त हिचीच असते !). आणि ‘वकील ‘ (कि व -kill !) होते , तीच जज पण असते , वेळ प्रसंगी डॉक्टर , नर्स ,होते ! शिवाय नवऱ्याच्या वागण्याच्या , बोलण्याचे आणि पगाराचे ऑडिट तीच करते ! हे सर खरं असलं तरी ती नवऱ्याला हवी तशी ‘ मैत्रीण ‘ मात्र ती कधीच होत नाही ! पण का ?
 हाच प्रश्न मी आमच्या शाम्याला विचारला . 
‘ का आहे तशीच बायकोला मैत्रीण करून घे !’ शाम्याचं सोल्युशन 
‘अरे पण — ‘
‘ का ? लहान पणी घट्ट वेण्याची बावळट निमी मैत्रीण म्हणून चालली ना ? मग आता काय झालं ? सुरश्या  मैत्रिणीचं ‘असणं  ‘ महत्वाचं असत ‘दिसणं’  नाही ‘ 
‘तरी … ‘
‘ मला तू स्पष्ट वहिनी कडून काय अपेक्षा आहेत सांग . ‘
‘काय शाम्या , तशी ती चांगलीच आहे , पण तीन थोडस स्वतःत बदल केला तर ती the  बेस्ट होईल . तश्या या केवळ माझ्याच नाहीतर बऱ्याच जणांच्या अपेक्षा असतील . उदाहरणार्थ तिने स्वतः च्या प्रकृतीची काळजी घ्यावी , थोडं वजन कमी करावं , चौफेर नसले तरी काही तरी सकस वाचन करावं , एखादा छंद जोपासावा , अनावश्यक बोलणे टाळावे , माझंच खरं हा अट्टाहास टाळावा , इतरांचं (म्हणजे माझं )मत हि जाणून घ्यावं , बदलत्या जमान्याबरोबर बदलावं , चांगले कपडे घालावेत . ‘ 
‘ झालं ? एकंदर तुम्हा नवऱ्यांना ‘ फुलपाखरा ‘सारखी बायको मैत्रीण म्हणून पाहिजे .?’
‘काहीस तसेच ‘
‘ सुरश्या  उद्या सकाळी दाढीच्या नव्हे  तर ड्रेससिंग टेबलच्या आरश्या पुढे उभा रहा आणि स्वतः कडे पहा ! वहिनीला बदलायच्या भानगडीत पडू नकोस ! स्वतःस बदल ! ‘फुलपाखरं ‘ फुला भोवती पिंगा घालतात , सुरणाच्या गाड्यावर नाही ! ‘
मला शाम्याने दाखवलेल्या ‘आरश्याची ‘ भीती वाटतेय ! तिला हवा तसा मी झालो नाही तर ती मला हवी तशी कशी होईल ? मैत्रिणीची ,प्रियसी आणि प्रियसीची बायको करणं सोपं असत . पण बायकोची पुन्हा मैत्रीण करणं कठीण असत . 



—-सु र कुलकर्णी , आपल्या प्रतिक्रियांची वाट पहातोय . पुन्हा भेटूच , Bye . 



About सुरेश कुलकर्णी 55 लेख
मी सुरेश कुलकर्णी. . साधारण कथा , लेख ,जुन्या सिनेमाच्या (हिंदी )गण्यावर माझे लिखाण असते . एखादे छानसे पुस्तक वाचण्यात आले तर त्यावर हि लिहतो . माझ्या वाचकास एक नम्र विनंती माझे लिखाण आवडले तरी ,आणि नाही आवडले तरी जरूर कळवा माझ्या लिखाणाचा पोत त्या शिवाय सुधारणार नाही .माझे सर्व लिखाण काल्पनिक असते .

महासिटीज…..ओळख महाराष्ट्राची

p-2078-IT-policy-300

महाराष्ट्राची आयटी अनुकूल शहरे

भारतीय माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील व्यावसायिक संघटना नेस्कॉमच्या (नॅशनल असोसिएशन ऑफ ...
p-2104-muktagiri-300

श्रध्दास्थान मुक्तागिरी

विदर्भातील अमरावती जिल्हयात मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य तसेच जैनधर्मीयांचे महत्त्वाचे धार्मिक ...
p-2060-mahalaxmin-temple-01-300

करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर

करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर जिल्ह्यास ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक वारसा लाभलेला ...
p-2090-ambejogai-city-300

अंबेजोगाई

अंबेजोगाई बीड जिल्ह्यातील एक शहर आहे. १३व्या शतकात स्वामी मुकुंदराज ...

Loading…