मोरूचा बाप, मोरुला म्हणाला..

दसरा संपला तसा मोरू जागा झाला.

मोरूचा बाप मोरूला म्हणाला , ‘ ऊठ लेका , जागा हो , तोंड खंगाळ आणि काऊने दिलेला चहा प्राशन करून दाराबाहेर ही कागदांची चळत घेऊन उभा राहा . आता कोणत्याही क्षणी मतांची भीक मागायला आणि आपली सेवा करावयाला विविध पक्षांचे विनम्र पाईक कर जोडून येतील , त्या प्रत्येकाच्या हाती यातील एकेक कागद दे , त्यांना म्हणावे , हे आमचे अपेक्षापत्र आहे. ते वाचण्याची कृपा करावी . तत्पूर्वी तूही ते नजरेखालून घालावेस , हे बरे . म्हणजे वादविवाद नामक प्रेमळ संवादासाठी तुला तयारी करता येईल.’

मोरूने आज्ञाधारकपणे मान तुकवली , आणि एकवार चळतीतल्या कागदावर नजर टाकली . त्यातील मुद्दे येणेप्रमाणे होते :

आम्ही मते त्यांनाच देऊ , जे आमच्या पुढील अपेक्षा पूर्ण करण्याची हमी देतील .

१ : मूल जन्माला आल्यापासून ते जितके शिक्षण घेईल त्यासगळ्याचे शुल्क (फी) भरावे लागणार नाही , यात ते मूल एकेका इयत्तेत वा वर्गात कितीही वर्षे नापास झाले तरीही फी भरावी लागणार नाही , हे अध्याहृत आहे.

२ : त्यामुलाचे शिक्षण , नोकरी , व्यवसाय , लग्न , त्याचा वाढणारा कुटुंबकबिला यासगळ्याचा खर्च आणि बेकार भत्ता , म्हातारपणाचा भत्ता , (यात लिंगभेद, धर्मभेद, जातीभेद करू नये ) व वयोगटानुसार प्रत्येकाला भरघोस पेन्शन देण्यात यावी , ती करमुक्त असावी .

३ : केवळ शेतकरीच नव्हे तर महाराष्ट्रातील नोकरदार , छोटेमोठे व्यावसायिक , अनधिकृत व्यवसाय करणारे (उदा . चहाच्या टपरी , चायनीज गाड्या , आईस्क्रीमच्या गाड्या ) यासर्वाना कोणताही कर लागू करू नये .

४ : रस्तोरस्ती , गल्लोगल्ली , विमानतळ , रेल्वेस्टेशन , बसस्टँड अशा सर्वच सार्वजनिक ठिकाणी मोफत नाश्ता सेंटर , मोफत भोजनालये , ओपन जिम , मोफत दारूविक्री केंद्रे सुरू करावीत , त्यात कुणी विक्री करताना आढळला तर जबरी शिक्षा द्यावी .

५ : राज्यात सर्वत्र विनामूल्य औषधकेंद्रे , मोफत रुग्णालये , मोफत चिकित्सालये उघडावीत. ऑपरेशन मोफत , अवयव मोफत , रक्त मोफत असं सर्वत्र असावं .

६ : राज्यातील सर्व गुंड सर्वांची अब्रू लुटत असतील तर फारसे मनावर घेण्यात येऊ नये .

७ : सर्व प्रकारच्या आस्थापनांमध्ये , संस्थांमध्ये , किमान सहा आकडी पगार , भरपगारी लागतील तेव्हढ्या रजा देण्यात याव्यात . काम करायला हवेच , अशी क्षुल्लक अट घालणाऱ्यांना त्वरित निलंबित करावे .

८ : बिल्डरांनी कुठेही इमारती उभाराव्यात आणि त्या सरकारने विकत घेऊन मोफत निवाऱ्याची सोय सरकारने करावी .

९ : चंद्र आणि मंगळवर प्लॉट पाडुन गरजुंचा निवाऱ्याचा प्रश्न सोडवावा .

१० : सर्व प्रकारची वाहतूक , पर्यटन , स्थलदर्शन सरकारने मोफत करावी .

११ : जे जे म्हणून गरजेचे आहे , ते ते सरकारने कर्तव्य भावनेतून विनामूल्य , तात्काळ उपलब्ध करून द्यावे.

१२ : परतफेड करण्याची अट नसणारे कर्ज देण्यात यावे , प्रत्येक कुटुंबाला ,लोकसंख्येच्या समप्रमाणात मोफत पेट्रोल वा डिझेल विनामूल्य देण्यात यावे .

१३ : जनतेला हवी तेव्हा सर्व प्रकारची करमणूक विनामूल्य उपलब्ध करून देण्यात यावी .

१४ : सर्व प्रकारचे ( गरम , थंडगार , सौम्य , ) फिल्टर्ड पाणी , स्वच्छ हवा सरकारने मोफत द्यावी .

15 : सार्वजनिक आणि घरगुती स्वच्छता सरकारने करावयाची आहे तीही विनामूल्य याची हमी द्यावी .त्यात आळस झाल्यास वा कुचराई झाल्यास होणाऱ्या रोषास सरकारने तोंड द्यावे .

१६ : आंदोलने केली जातील , ती हिंसक असतील आणि सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान केले जाईल त्याची भरपाई सरकारने करावयाची आहे . ती जबाबदारी आंदोलकांवर टाकून हात वर करू नये .
कागदाची चळत वाचता वाचता मोरू थकला आणि पुन्हा गाढ झोपी गेला.

मोरूच्या बापाने ते पाहिले , त्यास खूपच राग आला , तो म्हणाला ;

…’ मोरू , मोऱ्या ऊठ , लेका दसरा संपला काल , अजून तू झोपलेला ? आणि झोपेत काय बडबडत होतास ? मी ऐकलेय सगळे , आता तोंड खंगाळ आणि जा बाहेर . हे पैसे घे आणि शिक्षण , मालमत्ता , वाहन, रस्ता , दैनंदिन गरजेच्या वस्तू , हे आणि सरकारने लादलेले इतर सगळे कर भरून ये . तू झोपेत जे बडबडत होतास ते सगळे सरकारने, विनामूल्य आणि मोफत द्यायला हवे असेल तर आपल्यासारख्या प्रामाणिक करदात्यांनी कर भरल्याशिवाय सरकारला शक्य नाही . जा ऊठ आणि आदर्श नागरिक म्हणून , सरकारकडून कुठल्याही विनामूल्य गोष्टींची अपेक्षा न ठेवता , कर भरून ये !!! ‘

मोरू उठला आणि बापाच्या आदर्श तत्वज्ञानाला नमस्कार करून , पैसे घेऊन , कर भरायला बाहेर पडला …

— डॉ . श्रीकृष्ण जोशी , रत्नागिरी .