कमला सोहोनी– कमला सोहोनी (१९१२-१९९८) या एक भारतीय जीवरसायनशास्त्रज्ञ होत्या. विज्ञानात पीएचडी मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय महिला होत्या. कमला सोहोनी (उर्फ भागवत) यांचा जन्म १९१२ मध्ये मध्य प्रदेशातील इंदूर येथे झाला.त्या प्रसिद्ध मराठी संहित्यिका दुर्गा भागवत यांच्या भगिनी होत्या. त्यांचे वडील नारायणराव भागवत हे रसायनशास्त्रज्ञ होते. कमला यांनी १९३३ मध्ये मुंबई विद्यापीठातून भौतिकशास्त्र (सहाय्यक) विषयात बॅचलर (प्राचार्य) आणि बी.एससी. पदव्या मिळवल्या. त्यांनी अन्नामध्ये असलेल्या प्रथिनांवर काम केले आणि या संशोधनामुळे त्यांना बायोकेमिस्ट्रीमध्ये एम.एससी. पदवी मिळाली. त्यांना केंब्रिज विद्यापीठात डॉ. डेरेक रिक्टर यांच्या मार्गदर्शनाखाली फ्रेडरिक जी. हॉपकिन्स प्रयोगशाळेत काम करण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले.
त्यांनी डॉ. रॉबिन हिल यांच्या मार्गदर्शनाखाली काम केले आणि सायटोक्रोम सी या पेशीय एन्झाइमचा शोध लावला. सायटोक्रोम सी वरील त्यांच्या अभ्यासासाठी त्यांनी केंब्रिज विद्यापीठातून पीएचडी मिळवली. कुपोषित मुलांसाठी एक महत्त्वाचे अन्न असलेल्या ‘नीरा’ पेयावरील त्यांच्या कामासाठी त्यांना राष्ट्रपती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
Leave a Reply