श्री शिवनामावल्यष्टकम् – ४

हे विश्वनाथ शिव शंकर देवदेव
गङ्गाधर प्रमथनायक नन्दिकेश ।
बाणेश्वरान्धकरिपो हर लोकनाथ
संसारदुःखगहनाज्जगदीश रक्ष ॥ ४ ॥

श्री शिवस्तुती कारक नामावली मध्ये जगद्गुरु आदि शंकराचार्य स्वामी महाराज पुढे म्हणतात,

हे विश्वनाथ – विश्व शब्दाचा अर्थ आहे पसरलेले. या अनंत कोटी ब्रह्मांडाच्या पसाऱ्याचे स्वामी असल्यामुळे भगवंताला विश्वनाथ असे म्हणतात.
शिव – शिव शब्दाचा अर्थ पवित्र. कोणतेही पात्र किंवा त्यातील जल अपवित्र असू शकते. मात्र त्या अपवित्र जलात देखील पडलेले प्रतिबिंब शुद्धच असते. तसे सर्व जीव मात्रांच्या अंतरंगी परमशुद्ध चैतन्यरूपात भगवान क्रीडा करीत असल्याने त्यांना शिव असे म्हणतात. ते शिव चैतन्य देहापासून विलग झाले की देहाला म्हटले जाते.

शंकर – शम् म्हणजे कल्याण. सगळ्यांचे कल्याण करतात ते भगवान शंकर.
देवदेव- जेथे दिव्यत्व असते त्या स्वरूपाला देव असे म्हणतात. अशा सगळ्या देवांचेही देव.
गङ्गाधर – ज्यांनी आपल्या मस्तकावर गंगा धारण केली आहे असे.
प्रमथनायक – सगळ्या प्राणिमात्रांच्या मनाचे संचालक.
नन्दिकेश – नंदी हे एका आणि धर्माचे तर दुसऱ्या मनाचे प्रतीक आहे. या दोन्हींचे स्वामी.
बाणेश्वरान्धकरिपो – भगवान शंकरांनी आपल्या विनाशलीले मध्ये बाणासुर, अंधकासुर अशा विविध राक्षसांचा विनाश केला आहे. त्या कथांचा विचार करता त्यांचे रिपू म्हणजे शत्रू.
हर लोकनाथ
संसारदुःखगहनाज्जगदीश रक्ष – हे लोक नाथा ! माझे हे संसाररूपी गहन दुःख दूर कर. माझे रक्षण कर.

— प्रा. स्वानंद गजानन पुंड

प्रा. स्वानंद गजानन पुंड
About प्रा. स्वानंद गजानन पुंड 243 Articles
लोकमान्य टिळक महाविद्यालय वणी म्हणजे येथे संस्कृत विभाग प्रमुख रूपात कार्यरत. २१ ग्रंथात्मक श्रीगणेशोपासना ग्रंथमालेची लिम्का बुक ऑफ रिकार्ड मध्ये विक्रम रूपात नोंद. श्रीमुद्गलपुराण कथारूप आणि विश्लेषण ही ९ खंड १७०० वर पृष्ठांची ग्रंथमालिका. विविध धार्मिक ,शैक्षणिक, सामाजिक संस्थांमधून २१०० वर प्रवचन, व्याख्याने

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


महासिटीज…..ओळख महाराष्ट्राची

मलंगगड

ठाणे जिल्ह्यात कल्याण पासून 16 किलोमीटर अंतरावर असणारा श्री मलंग ...

टिटवाळ्याचा महागणपती

मुंबईतील सिद्धिविनायक अप्पा महाराष्ट्रातील अष्टविनायकांप्रमाणेच ठाणे जिल्ह्यातील येथील महागणपती ची ...

येऊर

मुंबई-ठाण्यासारख्या मोठ्या शहरालगत बोरीवली सेम एवढे मोठे जंगल हे जगातील ...

महाराष्ट्रातील खनिजसंपत्ती

महाराष्ट्रात दगडी कोळशाव्यतिरिक्त मॅंगनीज आणि लोह खनिज बर्‍याच प्रमाणात आढळते ...

Loading…

error: या साईटवरील लेख कॉपी-पेस्ट करता येत नाहीत..