डेंग्यू: ताप उतरला म्हणजे धोका टळला असे नाही!

वेळीच निदान, योग्य उपचार आणि सतर्कता—यामुळेच जीव वाचू शकतो

डॉ. अमित श्रावणकर, एम.डी. (मेडिसिन), फिजिशियन

पावसाळा सुरू झाला की डेंग्याचा धोका वाढतो. डेंग्यू हा एडीस डासामुळे होणारा विषाणूजन्य आजार आहे. या आजारावर विशिष्ट औषध नसले तरी वेळीच निदान, योग्य द्रवपान आणि डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली उपचार केल्यास बहुतेक रुग्ण पूर्णपणे बरे होतात.

डेंग्यूची सुरुवातीची लक्षणे

✔ अचानक तीव्र ताप

✔ अंगदुखी, सांधेदुखी

✔ डोकेदुखी, डोळ्यांच्या मागे दुखणे

✔ मळमळ, उलट्या, अशक्तपणा

✔ अंगावर पुरळ

सर्वात मोठी चूक कोणती?

“ताप उतरला म्हणजे रुग्ण बरा झाला” असा अनेकांचा समज असतो. प्रत्यक्षात ताप उतरल्यावरची पुढील २४–४८ तासांची वेळ सर्वाधिक धोकादायक असू शकते. याच काळात रक्तवाहिन्यांमधून द्रव बाहेर जाऊन रक्तदाब कमी होणे (शॉक), रक्तस्राव किंवा इतर गंभीर गुंतागुंत होऊ शकते.

ही धोक्याची चिन्हे दिसताच त्वरित रुग्णालयात जा

🔴 तीव्र पोटदुखी

🔴 वारंवार उलट्या

🔴 नाक, हिरड्या किंवा शौचातून रक्त येणे

🔴 श्वास घेण्यास त्रास

🔴 चक्कर येणे, अत्यंत अशक्तपणा किंवा बेशुद्ध पडणे

🔴 लघवी कमी होणे

काय करावे?

✅ भरपूर पाणी, ORS, नारळपाणी व इतर द्रवपदार्थ घ्या.

✅ तापासाठी फक्त पॅरासिटामॉल वापरा.

✅ डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे रक्ततपासण्या व फॉलो-अप करा.

✅ फक्त प्लेटलेट्स कमी झाल्या म्हणून घाबरू नका; रुग्णाची एकूण प्रकृती अधिक महत्त्वाची असते.

डेंग्यू टाळण्यासाठी

• आठवड्यातून एकदा घराभोवती साचलेले पाणी काढून टाका.

• पाण्याची भांडी झाकून ठेवा.

• पूर्ण बाह्यांचे कपडे, मच्छरप्रतिबंधक आणि मच्छरदाणीचा वापर करा.

लक्षात ठेवा…

“डेंग्यूमध्ये तापापेक्षा धोक्याची चिन्हे ओळखणे अधिक महत्त्वाचे आहे.”

“वेळीच डॉक्टरांकडे जा, योग्य उपचार घ्या आणि स्वतःचा तसेच कुटुंबाचा जीव वाचवा.”

— डॉ. अमित श्रावणकर, एम.डी. (मेडिसिन)
फिजिशियन
amitshrawankar5@gmail.com