पोळी ते फोडणीची पोळी

महाराष्ट्राच्या खाद्यसंस्कृतीत फोडणीची पोळी तिच्या शिळेपणामुळे नैवेद्यासाठी जरी निषिध्द मानली गेली असली तरी ती खवैयाच्या जिभेवर मात्र पहिल्या पंगतित विराजमान असते. तिचे जीवन तर मानवीजीवनासाठी आदर्श वस्तूपाठच असते.

म्हणजे पहा न, गृहिणी कणकीच्या गोळ्याला लाटण्यानी पोळपाटावर पसरवत असते तेंव्हा पोळपाटाच्या परीघाबाहेर पोळी चुकुनही जात नाही. ” अंथरुण बघुन पाय पसरावे ” हे साध्या पोळीला मिळालेल बाळकडु फोडणीच्या पोळीकडेही अनुवंशिकतेने येतेच.

पोळीच्या डब्यात एकावर एक पोळ्यांची चळत उभी करणा-या गृहिणीला पुसटशीही कल्पना नसते की ह्यातली कोणती पोळी उद्याची फोडणीची पोळी असेल. सगळ्या पोळ्या शिस्तीत डब्यात पडुन रहातात. मधे घुसन शिस्त मोडण्याचा अगाउ पणा न करणे ही मूलभुत शिस्तही तिला पोळीच्या डब्यातच मिळते.

एकदा फोडणीच्या पोळीसाठी पोळीचा नंबर लागला की तिचे दोन्ही हातानी तुकडे किंवा मिक्सरमधुन बाहेर पडणे या पैकी एक पर्याय निवडला जातो. बाकी बारीक चिरलेला कांदा, चिरलेला बटाटा, दाणे, फोडणी वगैरे औपचारिकता कांदेपोहे सारखीच. तयार झालेल्या फोडणीच्या पोळीवर श्रध्देनुसार झिरो किंवा एक नंबर शेव आणि पाव लिंबाची फोड, लिंबू किवा अंब्याचे लोणचे आणि साईडला घट्ट दह्याचा बोल!! आ हा हा

अशी आपल्या घरची फोडणीची पोळी खाताना लाजायच काहीच कारण नाहीये. शिवाय सकाळी सकाळी ऐन नाष्ट्याच्या वेळेला अनपेक्षित टपकलेल्या गेस्टस्साठी ही खुमासदार डिश वेळ मारुन नेउ शकते.

एक आतली खबर म्हणजे शिळ्या पोळ्यांचे शंकरपाळ्या सारखे फ्राय केलेले काप पुण्या मुंबईकडच्या रेस्त्रॉं-बारमधे तिखटमीठ लाउन सत्संगासाठी ठेवण्याची पध्दतही रुढ होत चालल्याच मी ऐकुन आहे.

अशारितीने समर्थ रामदासांच्या “मरावे परी कीर्तिरुपी उरावे” या शिकवणीला अनुसरुन फोडणीच्या पोळीच्या स्वरुपात ती साध्या पोळीचा शेवटचा अवतार धारण करुन अनंतात विलीन होते.

— प्रकाश तांबे
8600478883



Avatar
About प्रकाश तांबे 19 Articles
मी प्रकाश तांबे, पुणे. गेले तीन-चार वर्षे मी वर्तमानपत्रे व सोशल मीडीयावर सातत्याने लिहित असतो. जाणकार वाचकांच्या प्रतिक्रीयेने मला नेहमीच स्फूर्ती मिळत असते.

महासिटीज…..ओळख महाराष्ट्राची

मलंगगड

ठाणे जिल्ह्यात कल्याण पासून 16 किलोमीटर अंतरावर असणारा श्री मलंग ...

टिटवाळ्याचा महागणपती

मुंबईतील सिद्धिविनायक अप्पा महाराष्ट्रातील अष्टविनायकांप्रमाणेच ठाणे जिल्ह्यातील येथील महागणपती ची ...

येऊर

मुंबई-ठाण्यासारख्या मोठ्या शहरालगत बोरीवली सेम एवढे मोठे जंगल हे जगातील ...

महाराष्ट्रातील खनिजसंपत्ती

महाराष्ट्रात दगडी कोळशाव्यतिरिक्त मॅंगनीज आणि लोह खनिज बर्‍याच प्रमाणात आढळते ...

Loading…