वाजत राहूदे डंका… ! संस्कृती – परंपरेचा

पुणे म्हणजे ढोल-ताशा पथकांचं माहेरघर… पण या परंपरेचा खरा प्रवास नेमका कसा सुरू झाला?

ज्ञान प्रबोधिनीच्या माध्यमातून रुजलेली शिस्तबद्ध ढोल-ताशा पथक संस्कृती, बाप्पा पेंडसे यांचा दूरदृष्टीपूर्ण प्रयत्न, बरची नृत्याची परंपरा, पारंपरिक वाद्यांचं महत्त्व आणि आज महाराष्ट्रभर व परदेशातही पोहोचलेली ही संस्कृती — या सगळ्याचा वेध घेतला आहे या विशेष भागात.

ढोल-ताशा वादनाची कला पुढच्या पिढीपर्यंत कशी पोहोचते? पथक संस्कृती तरुणांना काय शिकवते? DJ आणि पारंपरिक वादनातील फरक काय? वादकांच्या आरोग्याची आणि ध्वनीमर्यादांची काळजी का महत्त्वाची आहे? आणि बदलत्या काळात ही परंपरा नेमकी कुठल्या दिशेने जाते आहे?

या सगळ्या प्रश्नांवर मनमोकळा संवाद साधत आहेत ज्ञान प्रबोधिनी पथकाचे ज्येष्ठ ताशावादक राजेंद्र घाणेकर आणि नव्या पिढीचे प्रतिनिधी कपिल जगताप. पहा ‘मराठीसृष्टी टॉक्स’चा हा विशेष भाग, धनश्री प्रधान दामले यांच्या सूत्रसंचालनात.

Host: Dhanashree Pradhan Damle

00:00 – Highlights & Teaser
03:14 – Welcome & Introduction to the Guests
05:13 – The Origin of Dhol-Tasha Pathaks & Dr. Appa Pendse (Jnana Prabodhini)
07:27 – Youth Attraction & Getting Started in Pathak Culture
11:15 – The Birth of ‘Berchi’ Dance & Bringing Discipline to Ganeshotsav
14:48 – Traditional Games & Physical Displays in Early Processions (Zanj & Lezim)
18:46 – Evolution of Pathaks & Their Socio-Cultural Impact
20:00 – Growth of School and Private Pathaks in Pune
22:31 – Sound Regulations, Decibel Limits & Hearing Safety for Drummers
25:44 – Visarjan Mirvanuk Dynamics: Day vs. Night Processions
29:16 – Performance Route Selection: Laxmi Road vs. Other Routes
35:01 – Making of Dhol & Tasha: Weight, Leather vs. Fibre Heads
38:40 – Legacy of Dhol-Tasha Makers & Expansion Across Maharashtra
42:17 – Rules, Discipline, and Reverence for the Dhwaj (Flag)
45:51 – Musical Grounding: Connecting with Gondhali, Wari & Folk Traditions
49:23 – Rhythm Evolution: Developing Dhol ‘Haat’ and the ‘Aavartan’ System
55:13 – The Rise of ‘Sthir Vadan’ (Stationary Performances)
59:23 – Wooden Dhol & Dholki Transitions in Traditional Fairs
01:01:42 – Tasha Craftsmanship: Chikodi vs. Satari Heritage
01:10:03 – Social Awareness, Tradition vs. Noise Pollution
01:13:31 – Closing Thoughts & Outro