कृषी कर्मयोगी दादासाहेब बोडके

सोलापुर जिल्ह्यातील अनगर गावातील दादासाहेब बोडके हे एक कर्तबगार शेतकरी आहेत.
अल्पशिक्षित असले तरी शेतीच्या विद्यापीठात पीएच.डी शोभतील असे दादांचे कर्तृत्व आहे. त्यांनी आपल्या शेतीत असंख्य प्रयोग केले. अनेक पिकांची लागवड केली. शेडनेट, पॉलीहाऊस आदी तंत्रे आत्मसात केली. अत्यंत सामान्य स्थितीतल्या या शेतकर्‍याने आपल्या कष्ट व ज्ञानाच्या बळावर पुणे हैदराबाद रस्त्याला लागून वडवळच्या शिवारात दहा हेक्टर शेती घेऊन ती बारमाही बनवली. त्यांच्या या अद्ययावत शेतात दररोज १५० मजुरांना रोजगार मिळतो. दररोज २०० ते ५०० शेतकरी शेती पाहाण्यासाठी व रोपे घेण्यासाठी भेटी देतात.

दादांनी शेवग्याच्या काही वाणांवर तीन वर्षे अभ्यास करुन झाडानुसार शेंगा किती, हंगाम किती, वजन किती या सर्व नोंदी विद्यापीठ संशोधकाप्रमाणे अद्ययावत ठेवल्या. वापरलेल्या सर्व वाणांत पीकेएम-१ हे शेवग्याचे वाण पुढे सर्वश्रेष्ठ ठरले. दादा हे निरीक्षण व अभ्यासातही पुढे असत. तैवान पपईच्या बीवर काम करुन त्यांनी महाराष्ट्र, गुजरात, झारखडं या राज्यात त्याचा प्रसार केला भारतातील हे काम पाहून तैवानच्या नोन यू कंपनीने जागतिक पातळीवरचा बी विक्रीचा पुरस्कार बोडके यांना त्यांच्या गावी अनगरला येऊन दिला. दादा बोडके यांच्या रोपवाटिकेची वार्षीक उलाढाल सध्या दीड कोटी रुपये इतकी आहे.

रोपवाटिका व रोप विक्रिवर जरी त्यांचा भर असला तरी शेती क्षेत्रात ते अनेक नवे प्रयोग करत असतात. भारतभर प्रवास करुन विद्यापीठांतील नामांकित, दर्जेदार व प्रसिध्द वाण ते आणतात. आणि सोलापूरच्या हवामानात ते कसे येतात, हे अभ्यासतात. त्यांचे क्रांतिकारक व यशस्वी प्रयोग म्हणजे स्वतंत्र शेवगा शेती, जी राज्यभर गेली २५ वर्षे होत आहे. त्याचे मूळ काम दादांनी केले. बोर कलमी करण्याबरोबर दादांनी चेस्टनट बोर नावाची नवी जात आणली व त्याची बाग करुन या वाणाची बोरे निर्यात केली. वडवळ फार्मवरील त्यांची द्राक्षांची बाग ही आदर्श द्राक्षबागच आहे.

— शुभदा वक्टे
(मराठी विज्ञान परिषदेच्या सौजन्याने)

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


महासिटीज…..ओळख महाराष्ट्राची

मलंगगड

ठाणे जिल्ह्यात कल्याण पासून 16 किलोमीटर अंतरावर असणारा श्री मलंग ...

टिटवाळ्याचा महागणपती

मुंबईतील सिद्धिविनायक अप्पा महाराष्ट्रातील अष्टविनायकांप्रमाणेच ठाणे जिल्ह्यातील येथील महागणपती ची ...

येऊर

मुंबई-ठाण्यासारख्या मोठ्या शहरालगत बोरीवली सेम एवढे मोठे जंगल हे जगातील ...

महाराष्ट्रातील खनिजसंपत्ती

महाराष्ट्रात दगडी कोळशाव्यतिरिक्त मॅंगनीज आणि लोह खनिज बर्‍याच प्रमाणात आढळते ...

Loading…