संगीतभूषण पं. राम मराठे

राम मराठे हे पं. मनोहर बर्वे, पं. यशवंतबुवा मिराशी, मास्तर कृष्णराव, आग्रा घराण्याचे उस्ताद विलायत हुसेन खाँ व पं. जगन्नाथबुवा पुरोहित यांच्याकडे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत शिकले. पं गजाननबुवा जोशी यांच्या गायकीचाही त्यांच्यावर प्रभाव पडला. त्यांचा जन्म २३ आक्टोबर १९२४ रोजी झाला.

राम मराठे यांचे मंदारमाला हे नाटक पं. भीमसेन जोशी, लता मंगेशकर, आशा भोसले, जयंतराव साळगावकर, गुणिदास, सी. आर. व्यास, मन्नाडे, जयदेव, नौशादअली, पं. जसराज, पं. जितेंद्र अभिषेकी, डॉ. वसंतराव देशपांडे, किशोरीताई आमोणकर, कुसुमाग्रज अशा अनेक मान्यवरांनी पुनःपुन्हा पाहिलं असून, नाटकावर स्तुतिसुमनांचा वर्षाव केला आहे.

मंदारमाला म्हणजे ‘कल्पवृक्ष!’ आणि म्हणूनच ‘मंदार’च्या भूमिकेतील बाबांची गायकी आणि संगीत दिग्दर्शन हाच रसिकांच्या मनावर ‘संगीतरूपी कल्पवृक्ष’ कोरला गेला आहे आणि त्यांचे ‘नादब्रह्मी सूर’ चिरंतन स्मरणात राहतील. एके काळी नाटय़पदे गाणाऱ्या गायकाकडे काहीशा तुच्छतेने पाहिले जात होते. मात्र, शास्त्रीय गायन श्रेष्ठ आणि संगीत नाटकातील गायन कनिष्ठ असा भेद असू नये ही शिकवण पं. राम मराठे यांनी दिली.

जन्मभर अथकपणे अक्षरशः अगणित मैफिली, नाट्यप्रयोगांतून मायबाप रसिकांना ज्यांची “सूरगंगा मंगला ” रिझवत राहिली…भिजवत राहिली. पं.राम मराठे प्रखर राष्ट्रभक्त होते. म्हणूनच आपल्या नाटकाच्या प्रयोगानंतर आणि गाण्याच्या बैठकीत भैरवीनंतर ते संपूर्ण ‘वंदे मातरम् ‘ म्हणत. पं.राम मराठे यांची मुलाखत सुरू होती. मुलाखात कारांने पं.राम मराठे यांना प्रश्न. केला, ‘‘रामभाऊ, तुमचा जन्म पुण्यातील, तुमची सर्व कारकीर्द, संगीत शिक्षण झालं दादर- मुंबईत आणि तुम्ही स्थायिक झालात ठाण्यात ‘नादब्रह्म’ या स्वतःच्या बंगल्यामध्ये! तर तुम्ही पुण्याचे, दादरचे की ठाण्याचे? बाबा त्वरेनं उत्तरले- मी फक्त आणि फक्त गाण्याचाच! मी संगीताच्या ध्यासासाठीच जगलो. सरकारमान्य होण्यापेक्षा रसिकमान्य होण्यातच धन्यता मानली.

मंदारमालाचं संगीत जसं आपण दिलंत तसं बालपणी चित्रपटात कामही केलंत. पुढं काही चित्रपटांसाठी पार्श्वतगायनही केलंत. पण चित्रपटात रमला का नाहीत? बाबा म्हणाले, ‘‘शास्त्रीय गायक होण्याचीच माझी इच्छा होती. मात्र शंकराभरणम्‌सारखा चित्रपट असेल तर त्यात भूमिका आणि संगीत द्यायला मला आवडेल!’’ अजुन सुध्दा त्यांच्या कन्या सुशीला ओक व नात पल्लवी पोटे या त्यांच्या पुण्यतिथीच्या दिवशी एका संगीताच्या कार्यक्रमाचे आयोजन करतात.

राम मराठे यांचे निधन ४ आक्टोबर १९८९ रोजी झाले.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३
संदर्भ.इंटरनेट

राम मराठे यांची संगीत संपदा
अगा वैकुंठीच्या राया
कशि नाचे छमाछ्म्
कोण अससि तू न कळे
कांता मजसि तूचि
गुरु सुरस गोकुळीं
जय शंकरा गंगाधरा
जयोस्तु ते हे उषादेवते
तारिल हा तुज गिरिजाशंकर
ती सुंदरा गिरिजा
दुनियेच्या अंधेर नगरीचा
दे चरणि आसरा
धनसंपदा न लगे मला ती
निराकार ओंकार साकार
नुरले मानस उदास
बसंत की बहार आयी
विश्वनाट्य सूत्रधार
सप्तवसूर झंकारित बोले
सूख संचारक पवन
सूरगंगा मंगला
हरिहरा ओंकार मनोहर
हरी मेरो जीवनप्राण-अधार
हे सागरा नीलांबरा



महासिटीज…..ओळख महाराष्ट्राची

50-chandrabhaga

पंढरपूरची चंद्रभागा नदी

भीमा नदी पंढरपुरात चंद्रभागा नावाने ओळखली जाते. भाविक पंढरीत पाऊल ...
p-2281-kadav-ganpati-temple

दिगंबर सिद्धीविनायक, कडाव

कर्जत तालुक्यातील कडाव गावामधील हे बाल दिगंबर गणेशाचे अतिप्राचीन मंदिर ...
p-2062-Ralegan-Siddhi-04

पर्यावरण संवर्धक राळेगणसिध्दी

अहमदनगर जिल्ह्यातील राळेगण सिध्दी हे गाव मध्य महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्याच्या पारनेर ...
marathi-barakhadi-chaudakhadi

मराठी बाराखडी आता चौदाखडी

मराठी बाराखडीची ओळख तर आपल्या सर्वांना शाळेपासूनच होते. मात्र आता ...

Loading…

संजीव वेलणकर
About संजीव वेलणकर 1693 लेख
श्री संजीव वेलणकर हे पुणे येथील कॅटरिंग व्यावसायिक असून ते विविध विषयांवर सोशल मिडियामध्ये लेखन करतात. ते १०० हून जास्त WhatsApp ग्रुप्सचे Admin आहेत. संगीत, आरोग्य, व्यक्तिचित्रे, पाककृती या विषयांवर ते नियमितपणे लेखन करत असतात.
Contact: Facebook

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*