संगीतभूषण पं. राम मराठे

राम मराठे हे पं. मनोहर बर्वे, पं. यशवंतबुवा मिराशी, मास्तर कृष्णराव, आग्रा घराण्याचे उस्ताद विलायत हुसेन खाँ व पं. जगन्नाथबुवा पुरोहित यांच्याकडे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत शिकले. पं गजाननबुवा जोशी यांच्या गायकीचाही त्यांच्यावर प्रभाव पडला. त्यांचा जन्म २३ आक्टोबर १९२४ रोजी झाला.

राम मराठे यांचे मंदारमाला हे नाटक पं. भीमसेन जोशी, लता मंगेशकर, आशा भोसले, जयंतराव साळगावकर, गुणिदास, सी. आर. व्यास, मन्नाडे, जयदेव, नौशादअली, पं. जसराज, पं. जितेंद्र अभिषेकी, डॉ. वसंतराव देशपांडे, किशोरीताई आमोणकर, कुसुमाग्रज अशा अनेक मान्यवरांनी पुनःपुन्हा पाहिलं असून, नाटकावर स्तुतिसुमनांचा वर्षाव केला आहे.

मंदारमाला म्हणजे ‘कल्पवृक्ष!’ आणि म्हणूनच ‘मंदार’च्या भूमिकेतील बाबांची गायकी आणि संगीत दिग्दर्शन हाच रसिकांच्या मनावर ‘संगीतरूपी कल्पवृक्ष’ कोरला गेला आहे आणि त्यांचे ‘नादब्रह्मी सूर’ चिरंतन स्मरणात राहतील. एके काळी नाटय़पदे गाणाऱ्या गायकाकडे काहीशा तुच्छतेने पाहिले जात होते. मात्र, शास्त्रीय गायन श्रेष्ठ आणि संगीत नाटकातील गायन कनिष्ठ असा भेद असू नये ही शिकवण पं. राम मराठे यांनी दिली.

जन्मभर अथकपणे अक्षरशः अगणित मैफिली, नाट्यप्रयोगांतून मायबाप रसिकांना ज्यांची “सूरगंगा मंगला ” रिझवत राहिली…भिजवत राहिली. पं.राम मराठे प्रखर राष्ट्रभक्त होते. म्हणूनच आपल्या नाटकाच्या प्रयोगानंतर आणि गाण्याच्या बैठकीत भैरवीनंतर ते संपूर्ण ‘वंदे मातरम् ‘ म्हणत. पं.राम मराठे यांची मुलाखत सुरू होती. मुलाखात कारांने पं.राम मराठे यांना प्रश्न. केला, ‘‘रामभाऊ, तुमचा जन्म पुण्यातील, तुमची सर्व कारकीर्द, संगीत शिक्षण झालं दादर- मुंबईत आणि तुम्ही स्थायिक झालात ठाण्यात ‘नादब्रह्म’ या स्वतःच्या बंगल्यामध्ये! तर तुम्ही पुण्याचे, दादरचे की ठाण्याचे? बाबा त्वरेनं उत्तरले- मी फक्त आणि फक्त गाण्याचाच! मी संगीताच्या ध्यासासाठीच जगलो. सरकारमान्य होण्यापेक्षा रसिकमान्य होण्यातच धन्यता मानली.

मंदारमालाचं संगीत जसं आपण दिलंत तसं बालपणी चित्रपटात कामही केलंत. पुढं काही चित्रपटांसाठी पार्श्वतगायनही केलंत. पण चित्रपटात रमला का नाहीत? बाबा म्हणाले, ‘‘शास्त्रीय गायक होण्याचीच माझी इच्छा होती. मात्र शंकराभरणम्‌सारखा चित्रपट असेल तर त्यात भूमिका आणि संगीत द्यायला मला आवडेल!’’ अजुन सुध्दा त्यांच्या कन्या सुशीला ओक व नात पल्लवी पोटे या त्यांच्या पुण्यतिथीच्या दिवशी एका संगीताच्या कार्यक्रमाचे आयोजन करतात.

राम मराठे यांचे निधन ४ आक्टोबर १९८९ रोजी झाले.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३
संदर्भ.इंटरनेट

राम मराठे यांची संगीत संपदा
अगा वैकुंठीच्या राया
कशि नाचे छमाछ्म्
कोण अससि तू न कळे
कांता मजसि तूचि
गुरु सुरस गोकुळीं
जय शंकरा गंगाधरा
जयोस्तु ते हे उषादेवते
तारिल हा तुज गिरिजाशंकर
ती सुंदरा गिरिजा
दुनियेच्या अंधेर नगरीचा
दे चरणि आसरा
धनसंपदा न लगे मला ती
निराकार ओंकार साकार
नुरले मानस उदास
बसंत की बहार आयी
विश्वनाट्य सूत्रधार
सप्तवसूर झंकारित बोले
सूख संचारक पवन
सूरगंगा मंगला
हरिहरा ओंकार मनोहर
हरी मेरो जीवनप्राण-अधार
हे सागरा नीलांबरा



संजीव वेलणकर
About संजीव वेलणकर 1741 लेख
श्री संजीव वेलणकर हे पुणे येथील कॅटरिंग व्यावसायिक असून ते विविध विषयांवर सोशल मिडियामध्ये लेखन करतात. ते १०० हून जास्त WhatsApp ग्रुप्सचे Admin आहेत. संगीत, आरोग्य, व्यक्तिचित्रे, पाककृती या विषयांवर ते नियमितपणे लेखन करत असतात.
Contact: Facebook

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


महासिटीज…..ओळख महाराष्ट्राची

p-2078-IT-policy-300

महाराष्ट्राची आयटी अनुकूल शहरे

भारतीय माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील व्यावसायिक संघटना नेस्कॉमच्या (नॅशनल असोसिएशन ऑफ ...
p-2104-muktagiri-300

श्रध्दास्थान मुक्तागिरी

विदर्भातील अमरावती जिल्हयात मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य तसेच जैनधर्मीयांचे महत्त्वाचे धार्मिक ...
p-2060-mahalaxmin-temple-01-300

करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर

करवीरनगरी अर्थात कोल्हापूर जिल्ह्यास ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामाजिक, शैक्षणिक वारसा लाभलेला ...
p-2090-ambejogai-city-300

अंबेजोगाई

अंबेजोगाई बीड जिल्ह्यातील एक शहर आहे. १३व्या शतकात स्वामी मुकुंदराज ...

Loading…